In het nieuwe nummer meer over de Oranjes en Afrika, de marathon beleving van prins Pieter-Christiaan, de Vrouwen van Soestdijk en het Slavernijverleden in het paleis in Amsterdam, maar ook een frisse kijk op prinses Alexia en een voorpublicatie uit het boek Monarchie en een blik op de Tronen expositie op Het Loo.
Coverfoto: © MPE Patrick van Katwijk
De aankondiging heeft lang op zich laten wachten. Maar sinds donderdag is het dan toch officieel. Het volgende staatsbezoek van koning Willem-Alexander is aan Zuid-Afrika, een land waar hij voor zijn koningschap zo'n beetje kind aan huis was. Het bezoek vindt plaats van 18 t/m 20 oktober, in Pretoria (Tshwane) en Kaapstad en ook koningin Máxima gaat mee.
Het programma is niet bekend – mogelijk dus dat vanuit Pretoria ook een uitstapje wordt gemaakt naar het nabijgelegen Johannesburg (afstand van 62 km). Willem-Alexander is eerder in Zuid-Afrika op staatsbezoek geweest – in oktober 1996; toen vergezelde hij zijn ouders koningin Beatrix en prins Claus.
Zoals gebruikelijk – het lijkt een standaardzin in de persberichten – staat het staatsbezoek in het teken van de goede betrekkingen en een gelijkwaardig partnerschap tussen beide landen met aandacht voor onder meer duurzame en inclusieve groei, culturele samenwerking en kennisuitwisseling.
Parallel aan het staatsbezoek vindt er onder leiding van demissioniar minister Piet Adema van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit een economische missie plaats op het gebied van toekomstgerichte land- en tuinbouw, groene waterstof en circulaire afvalverwerking. Daarnaast vindt er ook een kennismissie plaats onder leiding van demissionair minister Robbert Dijkgraaf van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
Het wordt het 28ste staatsbezoek van koning Willem-Alexander sinds de troonswisseling in 2013. Het is het eerste bezoek aan een Afrikaans land.
© RB; Bron: RVD
Koningin Máxima praat in de nieuwe editie van De Oranjes uitgebreid over haar VN-werk, haar relatie met Brazilië en de crossover van het werk met haar bezigheden in Nederland.
Vanaf deze week bij abonnees van Royalty en in de winkel.
Maar ook: alle zomer fotosessies sinds 2007 en het koningspaar op stap met de ministers. Ook de betekenis van de anjer op Veteranendag en het leven van prinses Armgard komen royaal aan bod.
Aanbevolen!
Er is nog meer te lezen en te bekijken. Een week eerder verscheen de nieuwe editie van Royalty, met uiteraard veel aandacht voor het staatsbezoek aan België, de slavernij toespraak van koning Willem-Alexander, de zomerse fotosessie en de vijftigste verjaardag van zowel kroonprins Haakon als kroonprinses Mette-Marit.
© RB
Koning Willem-Alexander brengt, samen met koningin Máxima vanaf dinsdag een driedaags staatsbezoek aan België, op uitnodiging van koning Filip.
Het bezoek begint dinsdagochtend op het Zuidstation van Brussel en eindigt donderdagavond op het station van Antwerpen.
© RB
De Franse president Emmanuel Macron was dinsdag en woensdag voor een staatsbezoek in Nederland. In buitenlandse media trok de visite vooral de aandacht door een handvol protesten tegen Macron en diens geplande hervorming van het Franse pensioenstelsel. Koningin Máxima ontfermde zich over Brigitte Macron (70 inmiddels) en ging met haar o.a. naar het Anne Frank-huis en Keukenhof.
Macron was al eerder in Nederland. Hij is een geestverwant van minister-president Mark Rutte en kwam voorafgaand aan EU-topconferenties een paar keer naar Den Haag voor vooroverleg. De Frans-Nederlandse relaties zijn de afgelopen jaren ook flink opgewarmd – de tijd dat president Nicolas Sarkozy er min of meer trots op was Nederland niet te hebben bezocht, is voorbij. Macron nam zelfs de halve regering mee voor consultaties met de Nederlandse ministers – en dat alles onder toeziend oog van Rembrandts Nachtwacht.
Van Nederlandse kant werd alles uit de kast gehaald om indruk te maken op de Fransen. In het Koninklijk Paleis in Amsterdam lukte dat zeker, en ook bij de toespraken van president en koning bij het staatsbanket was er veel warmte en humor. Macron probeerde zelfs zijn Nederlands uit, daartoe uitgedaagd door de Frans sprekende Willem-Alexander.
Prinses Beatrix was niet bij het staatsbanket, prins Constantijn en prinses Laurentien waren wel aanwezig.
© RB Hans Jacobs
Het is twintig jaar sinds deze verslaggever voor het eerst meereisde met een staatsbezoek. Koningin Beatrix ging naar Chili en aansluitend naar Brazilië. Sindsdien staat de teller op 46 staatsbezoeken: 20 van koningin Beatrix en 26 van koning Willem-Alexander. Onderstaand een van de eerste observaties van dat staatsbezoek en het eerste persgesprek – opgetekend in 2009, toen er staatsbezoek was uit Chili.
Koningin Beatrix bezocht zes jaar geleden samen met Willem-Alexander en Máxima het Zuid-Amerikaanse Chili. Het was maart 2003 en de Amerikanen waren net Irak binnengevallen. Minister van Buitenlandse Zaken Jaap de Hoop Scheffer reisde daarom niet mee; hij was ‘thuis’ nodig. In eigen land had de koningin net een kruiwagen kritiek over zich heen gekregen van nichtje prinses Margarita en Edwin de Roy van Zuydewijn.
Reden om met enige spanning uit te zien naar het traditionele persgesprek, in de residentie van de Nederlandse ambassadeur. Het werd een opmerkelijke bijeenkomst, mede omdat de koningin voor de camera’s een verklaring aflegde. Over de oorlog in de Golfregio en de familieoorlog. Normaal mag uit het gesprek niet rechtstreeks worden geciteerd, dit keer liepen de camera’s mee.
Na afloop wilde iedereen zo snel mogelijk naar een naburig hotel om verslag te doen van de persconferentie, waarbij het prinselijk paar de koningin te hulp was geschoten toen er maar vragen bleven komen over Margarita. Alleen: de tassen met computers en dergelijke stonden in de kamer waar de koningin zich opfriste na het gesprek. Althans, daar waren ze achtergelaten.
De koningin begreep dat ze gestoord moest worden, maar toen bleek dat de tassen waren verdwenen. De beveiliging had die weggehaald en niemand wist waar ze de spullen had neergezet. Geen paniek, wel agitatie. ,,Ja, u moet natuurlijk werken", zei koningin Beatrix, die met Willem-Alexander vervolgens meedeed aan de zoektocht naar de verdwenen apparatuur.
Voor mij – het was mijn eerste grote koninklijke klus – was het de eerste kennismaking met koningin Beatrix.
© RB Hans Jacobs
Koning Willem-Alexander is dinsdagmorgen samen met koningin Máxima begonnen aan een staatsbezoek aan Slowakije. Dit op uitnodiging van president Zuzana Čaputová.
Het is het tweede Nederlandse staatsbezoek aan Slowakije sinds dat land zich in 1993 losmaakte uit Tsjecho-Slowakije. Koningin Beatrix kwam er eerder.
Nederland en Slowakije werken zowel bilateraal samen als binnen de Europese Unie en de NAVO. Beide landen maken zich hard voor een open, inclusieve samenleving en voor democratische waarden en vrijheden. Belangrijke gemeenschappelijke thema’s hierbij zijn onder meer de rechtsstaat, educatie, mediavrijheid, emancipatie en steun aan Oekraïne.
Zowel Nederland als Slowakije hechten daarnaast groot belang aan de transitie naar een circulaire economie, het tegengaan van klimaatverandering en het behoud van de biodiversiteit. Tijdens het staatsbezoek kijken beide landen hoe zij elkaar op deze gebieden kunnen versterken.
Het koningspaar wordt aan het begin van het staatsbezoek bij het Presidentieel Paleis in Bratislava officieel welkom geheten door president Čaputová.
Na de ontvangst en de lunch bij de president leggen koning en koningin bij het kasteel van Devín een krans bij de ‘Poort van de Vrijheid’. Het monument is opgericht ter nagedachtenis aan de mensen die tussen 1948 en 1989 zijn gedood tijdens hun vluchtpoging langs het IJzeren Gordijn.
Later die middag nemen president Čaputová en burgemeester Matúš Vallo van Bratislava het gezelschap mee voor een korte wandeling door het historische stadscentrum. De wandeling eindigt bij het monument voor de in 2018 vermoorde onderzoeksjournalist Ján Kuciak en zijn verloofde Martina Kušnírová.
In aansluiting daarop spreken koning en koningin in het Primaciálny Paleis met Slowaakse media, regeringsvertegenwoordigers en politie en justitie over het belang en behoud van persvrijheid en de bescherming van journalisten.
In de avond biedt president Čaputová een staatsbanket aan in muziekgebouw Reduta. Koning Willem-Alexander en president Čaputová houden tijdens het banket zoals gebruikelijk een tafelrede.
Voor koning Willem-Alexander is dit zijn 26ste staatsbezoek sinds de troonswisseling in 2013. België wordt deze zomer nummer 27.
© RB
Koning Willem-Alexander brengt, vergezeld door koningin Máxima, in juni een staatsbezoek aan België. Ze zijn dan te gast bij koning Filip en koningin Mathilde. Het bezoek is gepland van 20 tot en met 22 juni.
Het staatsbezoek is – zoals dat heet – een bevestiging van de uitstekende betrekkingen tussen de buurlanden, die historisch, sociaal en economisch nauw met elkaar zijn verbonden. Nederland en België werken samen aan een veilige, schone en duurzame toekomst.
Tijdens het staatsbezoek – het 26ste sinds het aantreden van Willem-Alexander in 2013 – is er onder meer aandacht voor grensoverschrijdende samenwerking aan gedeelde uitdagingen, duurzame economische ontwikkeling en de verbindende rol van onderwijs, cultuur en wetenschap.
Het laatste Nederlandse staatsbezoek aan België was op precies dezelfde data in 2006. Koningin Beatrix werd toen op de eerste dag van haar visite vergezeld door prins Willem-Alexander en prinses Máxima. Het Belgische koningspaar was in november 2016 op staatsbezoek in Nederland.
© RB; Bron: RVD; Beeld: archief MPE Patrick van Katwijk
Wanneer is een koninklijk bezoek een staatsbezoek? Veel media blijven met die vraag worstelen. Amalia ging de afgelopen dagen volgens o.a. Trouw, RTL en Nu.nl op staatsbezoek naar de Cariben.
Vorig jaar kwamen kroonprins Frederik en kroonprinses Mary op staatsbezoek in Nederland en eerder ging prinses Beatrix op 'staatsbezoek naar Curaçao’.
Toch is het vrij eenvoudig:
Regel 1: alleen een staatshoofd kan een staatsbezoek brengen – aan een ander staatshoofd. Ezelsbruggetje: komt het woord staats drie keer voor, dan is het ook echt een staatsbezoek.
Of anders gezegd: zonder staatshoofd geen staatsbezoek. Amalia is geen staatshoofd en kan dus niet op staatsbezoek gaan; meegaan kan wel.
Regel 2: Je kunt niet bij jezelf op bezoek gaan.
Koning Willem-Alexander kan geen staatsbezoek brengen aan Curaçao of één van de andere vijf Caribische eilanden van zijn eigen Koninkrijk. Hij is daar immers zelf staatshoofd van.
Koningin Elizabeth heeft nooit een staatsbezoek gebracht aan bijvoorbeeld Australië of Canada, terwijl ze er vaak is geweest. Dit omdat ze nu eenmaal ook staatshoofd was van die landen.
Regel 3: een staatshoofd kan ook een officieel bezoek afleggen. Dat is dus géén staatsbezoek. Er bestaat ook niet zoiets als een ‘officieel staatsbezoek’. Een staatsbezoek is altijd officieel, de toevoeging is dus overbodig.
Een officieel bezoek kent minder vaste elementen en is daarmee flexibeler dan een staatsbezoek.
Regel 4: Officiële bezoeken zijn niet voorbehouden aan het staatshoofd. Die kan ook andere familieleden op pad sturen voor een officieel bezoek. Zo zijn prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven verschillende keren op officieel bezoek naar Canada geweest, voor het laatst nog in mei.
Er zijn ook buitenlandse werkbezoeken. Die kunnen geheel naar eigen wensen worden ingericht. In de reeks werkbezoeken aan Duitse bondsstaten zaten formele elementen als een ontvangst door de ministers-presidenten van de deelstaten, vaak ook een door hen aangeboden lunch of diner, naast bemoeienissen met de meereizende handelsmissies.
Bij zijn aantreden in 2013 introduceerde koning Willem-Alexander nog een nieuwe vorm: het kennismakingsbezoek. Even een dagje op en neer om zich voor te stellen als nieuw staatshoofd, waardoor er niet gewacht hoefde te worden op een uitnodiging voor een staatsbezoek.
Kennismakingsbezoeken zijn er ook binnen Nederland geweest en naar het Caribische deel van het Koninkrijk. Amalia maakte nu ook zo'n kennismakingsbezoek. Geen staatsbezoek!
© RB Hans Jacobs
De vrije zaterdagmiddag voorafgaand aan het staatsbezoek aan Oostenrijk werd eind juni gebruikt voor een korte dagtocht met de trein naar het nabije Bratislava, hoofdstad van Slowakije. De afstand is maar zestig kilometer. Toen was nog niet bekend dat koning Willem-Alexander er in maart 2023 op staatsbezoek zou gaan.
Wegens werkzaamheden aan het spoor was de eindhalte niet in het centrum van de stad, maar aan de rand. Het was echter stralend zomerweer, dus een stevige wandeling was geen bezwaar en het bood onder meer een mooi uitzicht op het kasteel/burcht hoog boven de Donau.
Bratislava was niet onbekend. Uitstapjes naar Wenen zijn ook in het verleden vaak gecombineerd met een tochtje over de grens. Niet alleen met de trein, maar ook met bus en boot. Ten tijde van het staatsbezoek in 2007 bestond Sky Europe nog, een Slowaakse budgetvliegmaatschappij: toen werd er naar Bratislava gevlogen.
Bratislava is een eeuwenoude stad, maar de naam dateert pas van 1919 toen Tsjecho-Slowakije zich losmaakte uit het Habsburgse rijk en het koninkrijk Hongarije. In het Duits wordt de stad die tegenwoordig zo’n 430.000 inwoners telt, nog altijd Pressburg genoemd en in het Hongaars Pozsony. Boedapest ligt op tweehonderd kilometer afstand.
Bratislava is in trek bij dagjesmensen uit het oosten van Oostenrijk, maar ook bij groepen die vrijgezellenfeestjes te vieren hebben of mensen die een weekeindje uit willen in een historische, gezellige (binnen)stad.
De geschiedenis van de Donaustad is complex, met invloeden vanuit zowel het Duitstalige Oostenrijk als Hongarije. In de Martinsdom, de grootste kerk van de stad, werden eeuwenlang de koningen van Hongarije en Oostenrijk gekroond.
Er werd in Bratislava ook Slowaaks en Tsjechisch gesproken en er was lange tijd sprake van een grote joodse aanwezigheid. Daaraan kwam tijdens de Tweede Wereldoorlog, zoals overal elders in Europa, een droevig einde.
Na de oorlog werd Tsjecho-Slowakije een communistische heilstaat. Rond Bratislava zijn nog veel gebouwen terug te vinden die in de zogenoemde socialistische bouwstijl zijn gebouwd. Aan het communisme kwam in 1989 een einde tijdens de ‘fluwelen revolutie’.
Vanaf 1993 gingen Slowakije en de Tsjechische republiek hun eigen weg. Slowakije is sindsdien lid geworden van de EU en de NAVO, en op 1 januari 2009 werd de Slowaakse kroon ingeruild voor de euro.
Het staatsbezoek van koningin Beatrix in 2007 beperkte zich niet tot Bratislava. Ze bezocht ook de tweede stad van Slowakije, Kosice. Beatrix kwam in 2016 terug voor een herhalingsbezoek aan het met Nederlandse inbreng opgerichte museum voor de moderne kunst, Danubiana Meulensteen.
© RB Hans Jacobs; Beeld: © RB