Het drama in Apeldoorn heeft er niet voor gezorgd dat de koninklijke familie bij openbare optredens wordt afgeschermd van het publiek. De beveiliging is hier en daar opgeschaald en beter zichtbaar, maar de toegankelijkheid is gebleven.
De politiek is aan zet. De koningin en haar familie zullen niet reageren wanneer vrijdag de onderzoeksrapporten naar het Koninginnedag-drama in Apeldoorn zijn gepresenteerd. Bij dat onderzoek is uiteraard ook gekeken naar de mate van beveiliging van de koninklijke familie.
De Oranjes hebben zich ook de afgelopen maanden onthouden van commentaar. Hier en daar een losse opmerking over het met de slachtoffers gedeelde verdriet, maar geen bespiegelingen over hun veiligheid of de gebeurtenissen bij de Naald in Apeldoorn. De familie voelde zich er niet onveiliger door, die boodschap is wel overgebracht.
Het publiek dat sinds 30 april is uitgelopen voor bezoeken van leden van de koninklijke familie in het land, heeft ook weinig kunnen merken van extra veiligheidsmaatregelen. Rond de koningin zijn wat meer beveiligers zichtbaar, maar dat wil niet zeggen dat die er in het verleden niet ook waren.
Ze waren toen wellicht wat minder prominent aanwezig. Meer mannen – de DKDB zoekt naarstig naar meer vrouwen – op straat betekent in ieder geval niet dat koningin Beatrix minder 'aanraakbaar' is.
In Salland konden vorige week tijdens een streekbezoek vanachter de dranghekken gewoon cadeautjes en bloemen aan haar worden overhandigd. Dat in de bezochte gemeenten Dalfsen, Ommen en Raalte een noodverordening van kracht was, is eerder uitzondering dan regel, ook na Apeldoorn.
Koningin Beatrix was vorige week ook onder het publiek bij Delfsail in Delfzijl en de Visserijdagen in Den Oever. Daar vonden de autoriteiten het niet nodig zo'n 'paardenmiddel', dat onder meer preventief fouilleren mogelijk maakt en in Salland ook schreeuwen in het openbaar verbood, in te zetten.
Volgens de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding is dat ook geen landelijk beleid. Van geval tot geval wordt bekeken wat nodig is. Leiden was daar deze week een goed voorbeeld van. Koningin Beatrix heropende maandag het gerestaureerde Academiegebouw aan het smalle Rapenburg. Het publiek werd op ruime afstand gehouden, aan de overkant van de gracht.
Op 22 april, een week voor het drama in Apeldoorn, stonden belangstellenden op dezelfde plek nog met hun neus op prins Willem-Alexander en prinses Máxima, die de koning en koningin van Zweden vergezelden bij een bezoek aan de Leidse universiteit. Tijdens het 'bad' in de menigte konden de koninklijke bezoekers zelfs worden aangeraakt en enthousiaste fans lieten zich op straat met hen fotograferen.
Toen de koningin en Máxima in mei naar het Academiegebouw kwamen met de Chileense president was dat opeens anders. ,,We worden wat vaker op afstand gehouden", zeggen ook de royaltyfotografen. Maar ook na 30 april zijn bom- en tassenchecks geen vast onderdeel van de werkzaamheden. Ook wat dat betreft is er geen verschil met voor die tijd. In Amsterdam werden doorgaans al strengere beveiligingsmaatregelen genomen.
Dat gold ook voor bijvoorbeeld een koninklijk huwelijk of een bezoek van de Russische president, anders dan voor de komst van het staatshoofd van Mozambique, of een bezoekje aan de brandweer van prins Floris en prinses Aimée. De verwachting is dan ook dat de voor de beveiliging verantwoordelijke ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie vrijdagmiddag geen drastische nieuwe maatregelen zullen aankondigen.
© RB Hans Jacobs; Foto's: © MPE, Patrick van Katwijk