De Spaanse koning Felipe heeft dinsdagmiddag een ontmoeting gehad met de Amerikaanse president Barack Obama. Getuige de beelden was er iets meer tijd voor het Spaanse bezoek dan eerder dit jaar voor het Nederlandse koningspaar. Michelle Obama speelde dit keer ook een rol. Met koningin Letizia ging ze de tuin van het Witte Huis in.
Obama sprak zijn steun uit voor Spanje. Of dat indruk heeft gemaakt in Catalonië valt nog te bezien. Veertig jaar na de dood van generaal Francisco Franco en de troonsbestijging van koning Juan Carlos staat Spanje op een kruispunt. Catalonië – of althans een deel van het politieke establishment – wil zelfstandig verder. Madrid zegt dat dit niet kan, maar in Barcelona wordt nauwelijks nog geluisterd.
Volgende week zondag zijn er regionale verkiezingen. Op zich niks bijzonders ware het niet dat de regionale premier Artur Mas er een verkapt referendum van heeft gemaakt over onafhankelijkheid. Een echt referendum, zoals vorig jaar Schotland hield over losmaking uit het Verenigd Koninkrijk, mag hij niet organiseren. Kan niet volgens de Spaanse grondwet.
Mas heeft nu dus een alternatief bedacht. Met alle pro-onafhankelijkheidspartijen vormt hij één platform. Als dat de verkiezingen wint, en volgens Mas is een simpele meerderheid in het Catalaanse parlement voldoende, dan treedt een tijdsschema in werking dat Catalonië in rap tempo geheel los moet maken uit Spanje. Tegen Madrid is al gezegd: als jullie ons tegenwerken doen we het eenvoudig nog sneller.
In de laatste peilingen hebben de separatisten (vanuit federaal Spaanse optiek) nog geen meerderheid. Ook de zwijgende meerderheid is er voor dat Catalonië bij Spanje blijft, maar die mensen moeten dan wel gaan stemmen om die wens te bewerkstelligen. De opkomst van de nationalisten (vanuit Catalaanse optiek) is vanzelfsprekend hoger.
Koning Felipe heeft het er maar moeilijk mee. Hij staat voor 'eenheid in verscheidenheid' en een 'samen zijn we sterker'. Hij is in Catalonië minder controversieel dan zijn vader Juan Carlos, die nog meer als symbool van de eenheidsstaat werd gezien, maar voor de nationalisten en de in Catalonië zeer sterke republikeinse partijen is de koning volstrekt irrelevant. Niet voor niks dat aan het begin van de zomer overal verwijzingen naar de monarchie werden weggehaald.
Felipe moet de boel bij elkaar houden, maar kan niets doen zonder steun van de centrale regering van premier Mariano Rajoy. En Rajoy is niet bepaald diplomatiek in zijn benadering van Catalonië, daarmee regelmatig het vuurtje opstokend en de nationalisten ammunitie bezorgend. Dat Obama vindt dat Spanje sterker is als eenheidsstaat, zal in Barcelona dan ook voor kennisgeving worden aangenomen.
© RB Hans Jacobs; Screenshots Casa Real via Twitter
ROYALBLOG IN ENGLISH: King Felipe VI of Spain received a major boost from U.S. President Barack Obama when the two met at the White House at the start of Spain's royal couple's Official Visit to the United States. Mr Obama endorsed a 'strong and united' Spain, just ten days before Spain's restless autonomous region Catalonia goes to the polls. “As a matter of foreign policy, we are deeply committed to maintaining a relationship with a strong and unified Spain”, the President said. More: Spanish King Felipe faces his biggest test yet