Prinsjesdag 2015 was koud, kil en nat. Kleur en sfeer ontbraken in het stormachtige Den Haag, waar de opkomst van het publiek ook lager was dan op voorgaande, meer zonnige Prinsjesdagen. Onder een paraplu of plastic regenjas is het nu eenmaal minder leuk om een paar uur te staan wachten op het voorbijkomen van de Gouden Koets. Hoe lief koningin Máxima ook zwaait.
De koningin kreeg langs de route veel waardering voor haar 'handbeschilderde zijden organza japon'. Volgens opgave van de Rijksvoorlichtingsdienst is de decoratie erop geïnspireerd op de Japanse kamer in paleis Huis ten Bosch. Er kwam dit keer – een primeur – geen hoed aan te pas, maar een 'bijpassende haardecoratie van driedimensionale vertalingen van de bloemen uit de japon.' Ontwerper van het geheel was Jan Taminiau.
De route van de stoet voerde niet over de Korte Vijverberg, waar het Kabinet van de Koning is gevestigd en waar vroeger prinses Juliana het voorbijrijden van de Gouden Koets gadesloeg, een gebruik dat prinses Beatrix vorig jaar had overgenomen. De oud-koningin moest uitwijken naar het Mauritshuis even verderop. Voor een goed zicht moest ze ook naar buiten, waar ze haar zoons en schoondochters toewuifde. Achter Beatrix was de voormalige grootmeesteres Martine van Loon-Labouchère te zien.
De prinses kon in het museum televisie kijken, al had ze natuurlijk even snel het straatje kunnen oversteken en via de achteringang de Ridderzaal kunnen insluipen. Daar was vast wel een stoel voor haar geweest tussen de diplomaten, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties, ministers van Staat (in de gauwigheid gezien: Lubbers, Korthals Altes, Van den Broek, Kok, Van Kemenade) en andere genodigden bij deze gezamenlijke zitting van Eerste- en Tweede Kamer, oftewel de Staten-Generaal.
Een alternatief was de Koninklijk Schouwburg, dat het voorlezen van de troonrede op een groot scherm in de grote zaal projecteert. Het schijnt al een aantal jaren gewoonte te zijn, maar de verslaggever kwam er eigenlijk bij toeval terecht. Prachtig. In die theaterzaal, met gedempt licht en een opvallend stil publiek, kijken naar het grootste theaterstuk van de Nederlandse Staat. Mooie, passende kostuums, hoedjes, een redelijke voordracht, wat muziek tussendoor en in de foyer koffie en cake, en nog gratis ook. Hulde voor dat initiatief en een aanrader.
Op het moment dat het koninklijk gezelschap in de Koninginnekamer van de Ridderzaal even bijkomt van de plechtigheid, is er voldoende tijd om achter de tribunes op de korte kant van het Lange Voorhout (bij de Amerikaanse ambassade en het voormalige paleis, nu Escher museum) langs te lopen en een strategische plek te kiezen ter hoogte van ex-paleis en Hotel Des Indes. Op die hoek zijn beide zijden van het Lange Voorhout geheel te zien. Je ziet de stoet aankomen en daarna de bocht omgaan – en kan dan desgewenst mee oplopen met de Gouden koets (of galaberliner van prins Constantijn en prinses Laurentien, voor de liefhebbers).
Het is dan wel zaak om ongeveer gelijk met het koningspaar te arriveren ter hoogte van de Kloosterkerk, en dan in redelijk wandeltempo om de zij- en achterkant van de Raad van State naar paleis Noordeinde te gaan. De menigte wordt ontlopen, en de ervaring is dat het Wilhelmus pas gaat spelen als je zelf ook voor het paleis bent aangekomen. Op tijd dus voor de balkonscene, en op tijd om de rijtuigen van dichtbij te zien wegrijden zonder dat er mensen voor je neus staan.
Na aankomst van de Gouden Koets duurt het altijd een paar minuten alvorens de balkondeuren opengaan. De koets moet eerst weg, en het gezelschap moet naar naar boven lopen. Met de lange japonnen van Máxima – ze struikelde bijna bij het naar binnengaan van de Ridderzaal, en stapte op haar jurk – en Laurentien gaat zoiets natuurlijk niet snel. Dit jaar moest het publiek bij de balkonscene wel goed opletten, want het zwaaimoment was over voordat iedereen er erg in had. Het zal koud zijn geweest op dat balkon, maar erg lang duurde het niet. 'Saai', luidde het oordeel.
De Gouden Koets – door Willem-Alexander ook wel een gouden caravan genoemd – kreeg dinsdag extra aandacht. 'Mooi van verre en verre van mooi' moet koningin Wilhelmina er ooit van hebben gezegd. Volgend jaar mag het veel oudere, historisch verantwoorde 'zusje', de Glazen Koets, de taak overnemen. 'Ook een pronkjuweel, met de gouden kroon bovenop met grote vergulde wielen en geschilderde panelen, maar de gouden koets was het toch niet…' klaagde De Telegraaf op Prinsjesdag 1923 toen de Glazen Koets ook werd ingezet. Benieuwd naar de reacties volgend jaar.
© RB Hans Jacobs