De rust in de straten van New York is teruggekeerd. Voorzover daar in deze miljoenenstad sprake van is natuurlijk. Het verkeer is in elk geval minder ontregeld dan vorige week tijdens de Millennium Top van de Verenigde Naties.
Ruim honderd presidenten, drie koningen, drie kroonprinsen, meer dan 45 premiers, een handvol vice-presidenten en vice-premiers, ‚‚n kardinaal en nog eens tientallen ministers van buitenlandse zaken in hun voetspoor, maakten dat de grootste verzameling van regeringsleiders uit de geschiedenis. Een regelrechte nachtmerrie voor de chef protocol.
Die moet deze week nog eens een hartig woordje spreken met de ambassadeurs van Jordani‰ en Noorwegen. Visueel hoogtepunt van de driedaagse bijeenkomst aan de Hudson-rivier was de groepsfoto in het VN-gebouw.
Elk land kreeg lang van te voren te horen dat slechts ‚‚n afgevaardigde – staatshoofd, premier, minister – welkom was. Geen voorbarige restrictie sinds de teller van het lidmaatschap van de VN met de toetreding van het mini-staatje Tuvalu op 189 staat. Slechts ‚‚n uitzondering was toegestaan. San Marino, het dwergstaatje in de buurt van het Italiaanse Rimini, heeft nu eenmaal twee 'kapiteins-regent' aan het hoofd staan.
Jordanië en Noorwegen hebben zich van de aanwijzing niets aangetrokken. Dat betekende meteen een breuk met het protocol. Terwijl bijvoorbeeld premier Wim Kok genoegen moest nemen met een plaats op de zevende rij – in de buurt van zijn collega's uit Andorra en Liechtenstein, sloop de Noorse eerste minister Jens Stoltenberg achter zijn koning aan, en veroverde een niet verdiende plek op de eerste rij.
Zijn Jordaanse collega friemelde zich in het kielzog van zijn vorst eveneens op zo'n ereplaats, op slechts enkele stappen afstand van de ‚chte groten der aarde. De protocolchef krijgt nog steeds hoofdpijn van het gedrag van de Iraanse delegatie. Voor president Khatami was een voorname plek ingeruimd, op de tweede rij direct achter Jacques Chirac van Frankrijk.
Op de foto die over de wereld is verspreid ontbreekt Khatami echter. Volgens nieuwszender CNN omdat de Iraniër niet het risico wilde lopen dat de 'duivelse' president Clinton in de rij voor hem zich zou omdraaien om hem de hand te schudden. Zo'n foto zou in Iran voor opschudding zorgen, zoals Clinton op zijn beurt ook heel ontwijkend reageerde op berichten over handjeklap met Fidel Castro.
De Cubaanse leider hield zich nu eens wél aan de afspraken. In eigen land draait hij zijn hand niet om voor een toespraak van zes uur of meer. Voor minder beklimt 'el presidente' het spreekgestoelte niet. De meer dan 189 sprekers tijdens de bijeenkomst waren twee jaar geleden al gewaarschuwd dat hun spreektijd beperkt moest blijven tot vijf minuten. Dan nog zou er meer dan 16 uur worden gekwebbeld. Castro dekte het rode waarschuwingslampje, dat het einde van de spreektijd aankondigt, af met zijn zakdoek, maar bleef desondanks binnen de tijd.
E‚n mysterie is nog niet opgelost. Voor premier Ionatana Ionatana van Tuvalu moest zijn toespraak het hoogtepunt van de week worden. Na 22 jaar aarzelen besloot het 24 vierkante kilometer kleine, uit negen koraalatollen bestaande staatje uit de Stille Oceaan, het lidmaatschap aan te vragen van de VN. Tuvalu, halverwege Australië en Hawaii, kwam deze zomer nog in het nieuws toen het haar internet afkorting .tv voor miljoenen guldens verkocht aan een Canadese televisiemaatschappij.
Het was zo'n beetje het laatst overgebleven land buiten de volkerenorganisatie, want Zwitserland wil niet en Taiwan mag niet van China. Maar toen Ionatana het woord moest voeren, was hij spoorloos verdwenen. ,,Onvoorziene, maar onvermijdelijke spoedeisende zaken noodzaakten een terugkeer naar huis", aldus ambassadeur Panapasi Nelesone. En meer vertelde hij niet.
De Tuvalu Echoes, of in de landstaal, Sikuleo o Tuvalu, het enige nieuwsblad, verschijnt maar eens in de veertien dagen. Welke ramp het 10.000 inwoners tellende staatje heeft getroffen is derhalve niet na te gaan. Ook het Pacific Islands Report zwijgt erover. Misschien werd de drukte de man gewoon te veel. © RB