Groothertog Jean van Luxemburg is aan de laatste weken van zijn bijna 36-jarige regeerperiode begonnen.
Eind van de maand draagt hij de troon over aan zijn oudste zoon Henri, die al sinds maart 1998 optreedt als vertegenwoordiger en plaatsvervanger van zijn vader. De 79-jarige groothertog volgt het voorbeeld van zijn moeder Charlotte, die in 1964 na een bewind van 45 jaar eveneens aftrad.
Het anders zo rustige Luxemburg pakt flink uit rondom de troonswisseling. Er staan concerten, bals, vuurwerk, een optreden van Ray Charles en verschillende pompeuze plechtigheden op het programma. Koningin Beatrix en het Belgische vorstenpaar _ koning Albert is een broer van groothertogin Josephine-Charlotte _ worden op donderdag 28 september verwacht bij de troonsafstand van Jan.
Kort daarna legt Henri (45) de eed op de grondwet af in de Kamer van Afgevaardigden. De plechtigheid wordt gevolgd door een wandeling naar het groothertogelijk paleis voor een 'balkonscŠne'. Henri zal dan ook de nieuwe erfprins van Luxemburg, zijn oudste zoon Guillaume (18), aan het publiek voorstellen. De avond daarvoor nemen Jean en Joséphine-Charlotte op datzelfde balkon afscheid van de Luxemburgse bevolking.
Op vrijdag 29 september is er 's avonds een gala-avond in het Conservatorium van Luxemburg-stad waarvoor alle Europese kroonprinsen en kroonprinsessen voor zijn uitgenodigd. Het is onwaarschijnlijk dat Willem-Alexander daar verschijnt, omdat hij in Sydney verblijft voor de Olympische Spelen. Een week eerder is hij dan al een keer uit Australië teruggekomen voor Prinsjesdag. De nieuwe Luxemburgse groothertog is overigens tegelijkertijd met de prins van Oranje lid geworden van het Internationaal Olympisch Comit‚ (IOC). Henri volgde daarmee zijn vader op, die sinds 1946 lid was van het IOC.
Henri, getrouwd met de Cubaanse bannelinge Maria Teresa, wordt de zesde groothertog van Luxemburg sinds 1890. Toen nam een andere tak van het Huis van Nassau dan de Nederlandse Oranje-Nassaus de regering van het vorstendom op zich. Tussen 1815 en 1890 waren de Nederlandse koningen op persoonlijke titel tevens groothertog van Luxemburg.
Aan die situatie kwam met het overlijden van Willem III een einde, omdat de Luxemburgse wet geen vrouwelijke troonopvolger toestond. Uit Duitsland werd toen de afgezette hertog van Nassau-Weilburg op de troon gezet. De opvolgingsregels zijn in 1907 aangepast, zodat het huis van Nassau kon blijven regeren. © RB