De Spaanse media spreken van een historisch proces. De dochter en zus van een koning in het beklaagdenbankje, met haar man als hoofdverdachte. Acht maanden beraadslagingen hadden de drie rechters nodig alvorens ze vrijdag hun vonnis bekend maakten in de zaak 'Nóos', waarin onder andere Infanta Cristina en Iñaki Urdangarin terecht stonden.
Iñaki moet de gevangenis in, zo bepaalde rechtbank. Zes jaar en drie maanden – minder dan de eis van 19,5 jaar. Daarnaast moet hij het geld dat hij door belastingfraude heeft verdiend verhoogd met een boete terug betalen. Cristina gaat vrijuit, maar moet 265.000 afdragen aan de Belastingdienst. Geld dat ze van de gezamenlijke rekening met Iñaki haalde om voor privé doeleinden te gebruiken.
Ze wist volgens de rechters niet dat het op frauduleuze wijze was verdiend, maar profiteerde er wel van. Overigens had de prinses al meer als borg moeten afdragen zodat ze door het vonnis het teveel betaalde, zo'n 360.000 euro, nu terug krijgt. Iñaki moet tegelijkertijd haast maken met het aantekenen van beroep, want anders moet hij zich meteen melden bij de gevangenispoort. Dat is gezien de hoogte van zijn straf sowieso mogelijk, beroep of geen beroep.
Tegen prinses Cristina, de zus van koning Felipe, was door de anticorruptieorganisatie 'Schone Handen' acht jaar celstraf geëist. Dit omdat de prinses niet alleen zou hebben geprofiteerd van de malversaties van haar man, die onder meer terecht stond voor belastingontduiking, fraude en witwassen, maar er ook medeplichtig aan was. Het openbaar ministerie en de Spaanse fiscus ondersteunden de eis niet. Schone Handen draait nu op voor haar proceskosten.
Iñaki Urdangarin was samen met zijn zakenpartner Diego Torres hoofdverdachte in het proces dat werd vernoemd naar de stichting Nóos die zij leidden om regionale en lokale overheden te helpen aantrekkelijke sportieve evenementen binnen te halen. Daarbij werden te hoge rekeningen ingediend en het extra geld werd verborgen gehouden voor de fiscus. Ook regionale politici, die Iñaki en Diego valse contracten lieten afsluiten, stonden terecht. Torres kreeg een zwaardere straf dan Iñaki.
Het vonnis had al eind december uitgesproken moeten zijn maar rechter Samantha Romero vroeg en kreeg in november drie maanden uitstel van de Audiencia Provincial, die de rechters tot 31 maart de tijd gaf om te werken aan hun uitspraak. © RB Hans Jacobs
22 juni 2016: Onzekere toekomst Cristina & Iñaki
Schuldig of niet schuldig. Infanta Cristina en Iñaki Urdangarin moeten wachten op het oordeel van de rechtbank van Palma de Mallorca. Woensdag werden de verhoren en getuigenverklaringen afgesloten.
,,Nada que decir, Señoría, muchas gracias”, was het enige en laatste woord dat Cristina richtte tot rechter Samantha Romero toen die vroeg of ze nog wat wilde zeggen. Ook Iñaki had niets toe te voegen aan het eerdere slotpleidooi van zijn advocaat.
De rechters hebben nog wel enkele maanden nodig om vonnis te vellen na een half jaar en 61 zittingen in de zogenoemde 'Caso Nóos', die onder meer draaide om fraude met 4,5 miljoen euro publiek geld, corruptie, het witwassen van geld en belastingontduiking. Het was voor het eerst in de historie dat een lid van de koninklijke familie terecht stond.
Cristina, die door haar broer koning Felipe in de ban is gedaan, is er niet zeker van aan celstraf te kunnen ontsnappen. Er is tegen haar acht jaar geëist door de actiegroep 'Schone handen' (Manos Limpias) die zich als civiele partij bij het proces heeft aangesloten. Haar man Iñaki moet het ergste vrezen. De openbaar aanklager Pedro Horrach heeft tegen hem een strafeis van 19,5 jaar cel.
De zaak kwam aan het rollen toen leden van het regionale parlement van de Balearen vragen stelden over de besteding van 1,2 miljoen euro. Geld dat was betaald aan Nóos, voor bemiddeling bij het binnenhalen van sportieve evenementen.
Aanvankelijk werd alleen de regio-premier erop aangesproken, daarna gingen Justitie en de Belastingdienst zich er mee bemoeien met als gevolg uiteindelijk 17 verdachten – en na meer dan vijf jaar onderzoek, het in januari begonnen proces.
Dat werd gehouden in een tijdelijke rechtbank in de Escuela Balear de Administración Pública aan de rand van Palma waar zich woensdag ook weer veel Spaanse media hadden verzameld voor de laatste reguliere zittingsdag. Via websites, radio en televisie werd rechtstreeks verslag gedaan van de laatste verklaringen.
* Palma de Mallorca deze week, met o.a. paleis en kathedraal
Niet opgeven
Ongeacht de uitkomst zal voor de Infanta, Iñaki en haar gezin het leven nooit meer hetzelfde zijn. Zeker is dat beiden in Spanje geen toekomst meer hebben. Felipe en Letizia, die vanaf het begin een bloedhekel heeft gehad aan Iñaki en ook met Cristina slecht overweg kon, hebben al meteen afstand genomen van het tweetal, en alleen koningin Sofia en Infanta Elena houden nog contact of komen af en toe op bezoek.
Cristina en Iñaki zijn hun titels als hertog en hertogin van Palma de Mallorca al ontnomen door koning Felipe, die net als eerder zijn vader koning Juan Carlos er bij Cristina een aantal malen vergeefs op aandrong dat ze haar rechten op de troon zou opgeven.
Cristina weigerde. Dat zou in haar ogen een schuldbekentenis inhouden. Bij de plechtigheden rond de troonswisseling twee jaar geleden was ze evenwel niet welkom en in heel Spanje zijn naar haar vernoemde straten, clubs en instellingen van naam veranderd. Iñaki was eind 2011 al persona non grata verklaard aan het hof.
Het juridisch onderzoek naar de fraude die hij zou hebben gepleegd, liep toen al een tijdje en het paleis besloot alle verwijzingen naar de schoonzoon van koning Juan Carlos te verwijderen. ,,Hij was al veroordeeld voordat er een rechtszaak was”, zei Iñaki's advocaat Mario Pascual Vives dinsdag nog zuur, verwijzend naar een opmerking van Rafael Spottorno, destijds chef van de hofhouding, in 2011.
* Palma de Mallorca deze week
Cristina en Iñaki moesten hun villa in Barcelona verkopen om onder meer de borg te kunnen betalen die de onderzoeksrechter in Palma eiste en om de Belastingdienst terug te betalen. Iñaki had toen al zijn werk verloren terwijl Cristina met de vier kinderen moest uitwijken naar Zwitserland om aan de media-aandacht te ontsnappen. Haar werkgever La Caixa was wel zo vriendelijk haar officieel over te plaatsen, zodat ze kon blijven werken.
Spaanse media speculeren al enige tijd over ontslag door La Caixa, en verhuizing naar Estoril in Portugal. Hoe Cristina dan in haar onderhoud moet voorzien is niet duidelijk, evenmin wat gebeurt bij een gevangenisstraf voor Iñaki. Suggesties, ook uit haar eigen familie, om te scheiden, heeft de prinses altijd verontwaardigd van de hand gewezen.
Wordt vervolgd.