Het was eigenlijk een beetje teveel van het goede geweest zei koning Willem-Alexander vrijdagmiddag in de feestzaal van het oude paleis Oranienbaum [de verklaring is in zijn geheel te zien in de video, de koning sprak in het Duits]. Drie Duitse deelstaten bezoeken in 3,5 dag met soms negen programma-onderdelen per dag was inderdaad een beetje veel. Ook al omdat er tussen de deelstaten Thüringen, Saksen en Saksen-Anhalt ook afstanden overbrugd moesten worden.
Het bezoek had indruk gemaakt op Willem-Alexander en Máxima, en de rondgang door voormalig concentratiekamp Buchenwald had hen beroerd. De koning was in zijn leven vaker in de vernietigingskampen geweest, maar steeds weer was hij er door aangedaan. Het is een stuk geschiedenis dat nooit mag worden vergeten en waarop steeds weer de aandacht moet worden gevestigd: kijk, dit kunnen mensen elkaar aandoen!
De mix van het programma was bevallen. Aandacht voor het begin van de reformatie natuurlijk, die ook de cultuur en geschiedenis van Nederland heeft bepaald al was het Johannes Calvijn en niet Maarten Luther die zijn grootste stempel op 'ons land' heeft gedrukt. Naast religie was er cultuur – vrijdag bijvoorbeeld het bezoek aan het Bauhaus in Dessau –, familiegeschiedenis (Oranienbaum!), handel uiteraard – het koningspaar ontmoette aan de Elbe in Dessau de handelsmissie watermanagement – en een stukje DDR.
Hoe dit deel van Duitsland na de 'Wende', de val van de Muur, was opgekrabbeld was bijzonder. De koning bespeurde positieve energie, ondanks de tegenslagen die de mensen ook hadden ervaren.
Er was veel hoop dat alles snel zou veranderen, en dat is niet altijd aangekomen wist ook Willem-Alexander. Hij zei ook dat 'wij' kunnen leren van de Duitsers in de drie deelstaten, die achter een muur hadden gewoond. Zulke muren zouden tussen mensen niet moeten bestaan.
Koningin Máxima kreeg in de media veel aandacht. De lokale media berichtten sowieso veel over het koninklijk bezoek. Dat laat ook zien dat zeker in Duitsland de werkbezoeken en de daaraan gekoppelde handelsreizen effect hebben. Of in elk geval impact.
Het Duits van de koningin gaat vooruit. Máxima antwoordde nu zelf ook af en toe in het Duits, en kon simpele zaken ook volgen zonder hulp van haar tolk. De ministers Lilianne Ploumen en Melanie Schultz van Haegen verbijsterden in elk geval deze verslaggever door hun toespraken niet in het Duits maar in het Engels te houden. Bij navraag werd verteld dat beiden zich niet zeker genoeg voelden in het Duits.
Maar als je bruggen wil slaan, is het toespreken van een Duits gezelschap in de eigen taal juist dat extra stapje waardoor je makkelijker aan de overkant komt. Minister Ploumen vertelde dat er nog een flinke slag is te maken in de handel met de drie deelstaten. Als de Nederlanders die er zaken willen doen, Duits spreken is dat al een stuk makkelijker.
Het koningspaar gaat door met het bezoeken van de 'Länder'. Er zijn er na vrijdag nog zes over. Bremen is daarbij een Einzelgänger – het grenst aan geen van de andere vijf deelstaten die nog bezocht moeten worden: Berlijn, Brandenburg, Meckelenburg-Voorpommeren, Rijnland-Palts en Saarland. Een bezoek aan de Noord-Duitse havenstad zal ergens in geritseld moeten worden.
Oranienbaum
Koning Willem-Alexander kreeg een opfriscursus familiegeschiedenis bij zijn bezoek aan Schloss Oranienbaum vrijdagmiddag, de laatste halte van de reis.
Koningin Beatrix was hier al twee keer eerder en nu wash het de beurt aan haar zoon en schoondochter om een kijkje te nemen in de vervallen woning van Henriëtte Catharina. Deze dochter van stadhouder-prins Frederik Hendrik was destijds vorstin van Anhalt-Dessau.
Haar dochter Henriëtte Amalia huwde met prins Heinrich Casimir II van Nassau-Dietz, en hun zoon Johan Willem Friso was de stamvader van het huidige koningshuis. ,,Onze tak”, zoals de koning bij de rondleiding en uitleg opmerkte.
Oranienbaum wordt al jaren gerestaureerd, maar de laatste jaren zijn er ogenschijnlijk weinig vorderingen gemaakt en overstromingsschade in 2013 hielp ook niet. Minister-president Reiner Haseloff van Saksen-Anhalt beloofde dit keer echter dat de deelstaat er werk van gaat maken. Misschien in de hoop dat het koningspaar dan weer terugkomt voor de feestelijke inwijding.
© RB Hans Jacobs; Film: © RB Marius Cirtiu